Wywiad z przewodniczącym Rady Gminy Pruszcz Gdański Józefem Witkiem

- Co to jest opłata adiacencka?
Zgodnie z ustawą o gospodarce nieruchomościami to opłata w związkuze wzrostem wartości nieruchomości spowodowanym budową urządzeń  infrastruktury technicznej z udziałem środków Skarbu Państwa, jednostek samorządu terytorialnego, środków pochodzących z budżetu Unii Europejskiej lub ze źródeł zagranicznych.
- Czy wszyscy musimy płacić z tytułu uzbrojenia terenu, czy jest to dobrowolne?
Tutaj zacytuję wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego: „ opłaty mają charakter obligatoryjny ( obowiązkowy) wynikający z ustawy. Jak zatem z przepisów tych wynika, ustawodawca przewidział uczestniczenie finansowe właścicieli nieruchomości w budowie przez gminę urządzeń infrastruktury technicznej poprzez wnoszenie opłaty adiacenckiej. Jest to jedyna prawna możliwość obciążenia właścicieli nieruchomości z tytułu wybudowania urządzeń infrastruktury technicznej, jeżeli wskutek jej budowy wzrosła wartość nieruchomości”. Skoro tak stanowi ustawa to Rady Gmin mają obowiązek takie uchwały podejmować.
-To znaczy, że nasza gmina stosuje obowiązujące prawo?
Tak. Pierwszą taką uchwałę Rada Gminy podjęła w 1999 roku (uchwała nr IX/69/99). W tej uchwale stawka wynosiła 50% różnicy wartości. Na wniosek obecnej pani Wójt stawka ta została zmniejszona do 15% ( uchwała nr XXXIV/196/2005 z dnia 27.10.2005 r. ). Jeszcze raz podkreślę wysokość opłaty w naszej gminie wynosi 15% różnicy między wartością jaką nieruchomość miała przed wybudowaniem urządzeń infrastruktury technicznej, a wartością jaką nieruchomość ma po ich wybudowaniu.
- To znaczy, że opłaty są dużo niższe niż zakładała wcześniejsza uchwała i dopuszcza ustawa ( ustawa przewiduje opłatę do 50%) ?
Tak, w interesie mieszkańców ta opłata została znacznie zmniejszona.
- Ale ustawa mówi też ( ustawa o gospodarce nieruchomościami art. 145), że Wójt może w drodze decyzji ustalić taką opłatę.
No właśnie i tu niektórzy niewłaściwie interpretują ten zapis. Słowo „ może” wskazuje jedynie, że Wójt bada wszelkie przesłanki np. jeżeli ktoś nabył działkę już po zakończeniu inwestycji, to takiej opłacie nie podlega. Ale nie oznacza to, że Wójt postępuje według swobodnego uznania.
- Co stałoby się gdyby Wójt mimo takich zapisów ustawy i obowiązującej uchwały nie naliczał opłat adiacenckich?
W tym momencie Wójt naruszyłby przepisy ustawy o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych w zakresie nieustalenia należności gminy z tytułu opłat adiacenckich i poniósłby odpowiedzialność z tytułu zaniechania pozyskiwania dochodów budżetu gminy.
- Czy inne gminy w naszym powiecie podjęły takie uchwały?
Sprawdzałem to i muszę powiedzieć, że kilka z nich ma uchwalone stawki w maksymalnej wysokości 50%. Dodam jeszcze, że przedstawiciel biura prasowego wojewody pan Roman Nowakowski ( wywiad z Echo Pruszcza z dn. 22.05.2009 r.) też wskazał, iż Najwyższa Izba Kontroli negatywnie ocenia samorządy nie naliczające takich opłat.
- Przedstawiciel wojewody wskazał też, że można taką uchwałę zmienić.
Tak i miał rację, my taką decyzję podjęliśmy w 2005 r. O czym wcześniej wspomniałem. Natomiast gdybyśmy nawet zmienili dzisiaj stawkę opłaty w uchwale, to art. 145 ust 2 ( ustawy o gospodarce nieruchomościami) mówi, że do ustalenia opłaty przyjmuje się stawkę procentową określoną w uchwale rady gminy obowiązującą w dniu, w którym stworzono warunki do podłączenia nieruchomości do poszczególnych urządzeń infrastruktury technicznej. Dlatego też opłaty naliczane są zgodnie z prawem.
- Jakie prawa przysługują mieszkańcom w sytuacji kiedy nie zgadzają się z wysokością opłaty lub nie są w stanie jednorazowo takiej opłaty
uiścić?
Jeżeli są wątpliwości co do wysokości naliczonej opłaty, każdemu przysługuje prawo odwołania do Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Można też wystąpić o rozłożenie opłaty na raty na okres 10 lat. Podlega ona zabezpieczeniu hipotecznemu - ale takie są obwarowania ustawowe.
- Rozumiem więc, że procedura stosowana przez Gminę jest zgodna z prawem?
Myślę, że dla wszystkich jest to jasne. Nikt z nas nie lubi wydawać pieniędzy, ale obowiązują nas przepisy. Wyceny wykonuje biegły rzeczoznawca i Wójt nie ma wpływu na ich wysokość. Powtórzę jeszcze raz: Wójt ma obowiązek przestrzegania zapisów ustaw i uchwał. Zarzut, że Wójt może naliczać opłaty jest bezpodstawny – bo taki obowiązek na nim ciąży.
- Z tytułu jakiego uzbrojenia gmina nalicza opłaty?
Opłaty naliczane są jedynie z tytułu budowy kanalizacji. Ponieważ inne uzbrojenie nie podlegało opłacie od początku podjęcia uchwały to dzisiaj naliczanie innych opłat np. z tytułu wybudowania drogi byłoby nierównym traktowaniem mieszkańców wobec prawa. Drogi budowaliśmy wcześniej i nikt z tego powodu nie był obciążony opłatami. Przypomnę jeszcze, że zawsze nasi mieszkańcy płacili za wybudowanie kanalizacji. Płaciło Borkowo, Przejazdowo, Cieplewo, Łęgowo a także Straszyn w ramach Komitetu Społecznego budowy kanalizacji, Rotmanka w ramach spółdzielni. Tak samo traktowani są mieszkancy Juszkowa

B.S.